آرتروز گردن که به عنوان اسپوندیلوز گردنی شناخته می شود، یک بیماری دژنراتیو شایع است که مفاصل و دیسک های ستون فقرات گردنی را تحت تاثیر قرار می دهد. این وضعیت می تواند منجر به گردن درد، سفتی و کاهش تحرک در گردن شود و بر فعالیت های روزانه تأثیر بگذارد. در حالی که افزایش سن علت اصلی آرتروز گردن است، عواملی مانند وارد شدن آسیب به گردن، سبک زندگی و ژنتیک نیز در ایجاد آن نقش دارند.
آرتروز گردن با تجزیه غضروف و استخوان در طول زمان مشخص می شود. غضروف بین مهره ها به عنوان یک بالشتک عمل می کند و اجازه حرکت صاف گردن را می دهد. با این حال، با تحلیل رفتن این غضروف، استخوان ها شروع به سایش روی یکدیگر می کنند که منجر به درد، التهاب و سفتی می شود.
تشخیص و درمان به موقع آرتروز گردن می تواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی را بهبود بخشد و از عوارض شدیدی مانند فشرده سازی عصب و درد مزمن جلوگیری کند.
آرتروز گردن یک وضعیت پیشرونده است، به این معنی که علائم با گذشت زمان بدتر می شوند. در حالی که معمولاً افراد مسن را تحت تأثیر قرار می دهد، افراد جوان با وضعیت نامناسب، فشارهای مکرر یا آسیب های قبلی گردن نیز ممکن است دچار آن شوند.
آرتروز گردن در مراحل مختلفی پیشرفت می کند که هر کدام به طور متفاوتی بر ستون فقرات تأثیر می گذارد:
مرحله خفیف (دژنراسیون اولیه)
ناراحتی و سفتی جزئی، معمولاً پس از فعالیت طولانی مدت.
گاه به گاه صدای ترک خوردن یا ساییدن در حین حرکت.
مرحله متوسط (بدتر شدن علائم)
گردن درد و سفتی مکرر.
کاهش انعطاف پذیری گردن
افزایش فشار روی اعصاب، احتمالاً باعث بی حسی در بازوها می شود.
مرحله شدید (دژنراسیون پیشرفته)
درد مداوم که در فعالیت های روزانه اختلال ایجاد می کند.
فشردگی قابل توجه عصبی که منجر به ضعف بازوها یا دست ها می شود.
مشکلات تعادلی و سرگیجه احتمالی
شناسایی مرحله بیماری به انتخاب بهترین رویکرد درمانی برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری کمک می کند.
علائم آرتروز گردن
علائم به تدریج ایجاد می شود و با گذشت زمان بدتر می شود. علائم رایج عبارتند از:
- گردن درد – ناراحتی خفیف تا شدید که با حرکت یا وضعیت های طولانی بدتر می شود.
- سفتی گردن – کاهش انعطاف پذیری، به ویژه پس از بیدار شدن از خواب یا ماندن در یک موقعیت برای مدت طولانی.
- سردرد – دردی که از گردن به پشت سر می رسد.
- احساس ساییدگی یا ترک خوردن – به دلیل تجزیه غضروف و مالش استخوان ها.
- بی حسی یا سوزن سوزن شدن: اگر فشار عصبی رخ دهد، علائم ممکن است به شانه ها، بازوها و دست ها گسترش یابد.
- در موارد شدید، می تواند منجر به از دست دادن تعادل، سرگیجه و ضعف عضلانی به دلیل درگیری عصب شود.
علل آرتروز گردن
افزایش سن: با افزایش سن، غضروف گردن به تدریج فرسوده می شود و منجر به تحلیل رفتن مفاصل می شود.
ژنتیک – سابقه خانوادگی آرتریت ممکن است خطر را افزایش دهد.
آسیب یا ضربه – تصادفات، افتادن یا فشارهای مکرر می تواند آسیب غضروف را تسریع کند.
خطرات شغلی – مشاغلی که نیاز به فشار طولانی مدت گردن دارند (مانند کار روی میز، کار دستی) ممکن است احتمال آرتروز را افزایش دهند.
چاقی – اضافه وزن فشار بیشتری بر ستون فقرات وارد می کند و خطر بروز آرتروز گردن را افزایش می دهند.
وضعیت نامناسب – نگاه مداوم به دستگاه ها (سندرم گردن متن) می تواند به ساییدگی و پارگی کمک کند.
این عوامل به تنهایی یا به صورت ترکیبی می توانند به طور قابل توجهی بر سلامت ستون فقرات گردنی در طول زمان تأثیر بگذارند.
عوامل خطر
عوامل متعددی می توانند احتمال ابتلا به آرتروز گردن را افزایش دهند:
سن – این خطر پس از 40 سالگی به طور قابل توجهی افزایش می یابد.
جنسیت – زنان به دلیل تغییرات هورمونی بیشتر در معرض ابتلا به آرتروز هستند.
انتخاب های سبک زندگی – سیگار کشیدن، رژیم غذایی نامناسب و ورزش نکردن می تواند انحطاط مفصل را تسریع کند.
شرایط زمینه ای – آرتریت روماتوئید، آسیب های قبلی گردن، یا ناهنجاری های مادرزادی می تواند فرد را مستعد ابتلا به آرتروز کند.
تشخیص آرتروز گردن
تشخیص آرتروز شامل ترکیبی از ارزیابی تاریخچه پزشکی، معاینه فیزیکی و آزمایش های تصویربرداری است. پزشک معمولاً با سؤال در مورد علائم، عادات سبک زندگی و هرگونه آسیب قبلی به گردن شروع می کند.
1. معاینه فیزیکی
بررسی حرکت گردن و دامنه حرکت
شناسایی نقاط حساس یا نواحی درد
ارزیابی عملکرد عصبی (رفلکس ها، قدرت عضلانی و احساس در بازوها و دست ها)
2. تست های تصویربرداری
اشعه ایکس – خارهای استخوانی و از بین رفتن غضروف بین مهره ها را نشان می دهد.
MRI (تصویربرداری تشدید مغناطیسی) – نمای دقیقی از بافتهای نرم، از جمله دیسکها و اعصاب، برای تشخیص فشردگی عصب یا فتق دیسک ارائه میدهد.
سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری) – تصویر واضح تری از استخوان ها و هر گونه ناهنجاری در ستون فقرات گردنی ارائه می دهد.
3. سایر ابزارهای تشخیصی
الکترومیوگرافی (EMG) – فعالیت الکتریکی عضلات را برای شناسایی اختلال عملکرد عصبی اندازه گیری می کند.
آزمایش خون – عفونت یا شرایط خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید را رد می کند.
تشخیص زودهنگام برای مدیریت موثر علائم و جلوگیری از عوارض شدید بسیار مهم است.
روشهای درمان آرتروز گردن
درمان های غیر جراحی
اکثر موارد آرتروز گردن را می توان بدون جراحی مدیریت کرد. گزینه های درمانی رایج عبارتند از:
1. داروها
مسکن ها – پاراستامول یا ایبوپروفن می تواند به کاهش درد و التهاب خفیف کمک کند.
شل کننده های عضلانی – به کاهش اسپاسم عضلانی مرتبط با آرتروز کمک می کند.
تزریق کورتیکواستروئید – التهاب و درد شدید را به طور موقت کاهش می دهد.
2. فیزیوتراپی و تمرینات
یک فیزیوتراپیست می تواند یک برنامه ورزشی شخصی برای بهبود قدرت و انعطاف پذیری گردن طراحی کند. روشهای رایج فیزیوتراپی برای آرتروز گردن عبارتند از:
تمرینات کششی – کاهش سفتی و بهبود دامنه حرکتی.
تکنیک های اصلاح وضعیت – از فشار بیشتر بر ستون فقرات گردنی جلوگیری کنید.
درمان دستی – تکنیکهای عملی برای به حرکت درآوردن مفاصل گردن.
3. تغییرات سبک زندگی و تنظیمات ارگونومیک
تنظیم ایستگاه های کاری – استفاده از صندلی و صفحه نمایش ارگونومیک در سطح چشم.
کاهش استفاده از تلفن همراه – با نگه داشتن دستگاهها در سطح چشم، از “گردن متن” جلوگیری میکند.
استراحت های مکرر – از نگاه کردن طولانی مدت به پایین یا ماندن در یک وضعیت خودداری کنید.
درمان های جراحی برای موارد شدید
جراحی تنها زمانی در نظر گرفته می شود که سایر درمان ها نتوانند تسکین دهند. روش های جراحی رایج برای آرتروز گردن عبارتند از:
- دیسککتومی و فیوژن : دیسک های آسیب دیده را جدا می کند و مهره ها را برای تثبیت ستون فقرات جوش می دهد.
- لامینکتومی : بخشی از مهره ها را برای کاهش فشار روی نخاع برداشته است.
- تعویض دیسک : دیسک آسیب دیده را با یک دیسک مصنوعی جایگزین می کند و حرکت را حفظ می کند.
مداخله جراحی معمولا آخرین راه حل است و زمانی توصیه می شود که فشرده سازی عصب باعث درد شدید یا مشکلات عصبی شود.
سوالات متداول
1. آیا آرتروز گردن قابل برگشت است؟
نه، استئوآرتریت گردن را نمی توان معکوس کرد، اما علائم آن را می توان به طور موثر از طریق تغییر سبک زندگی، فیزیوتراپی و دارو مدیریت کرد.
2. آرتروز گردن همان فتق دیسک است؟
خیر، فتق دیسک به جابجایی دیسک ستون فقرات اشاره دارد، در حالی که آرتروز گردن شامل تخریب غضروف و خارهای استخوانی در ستون فقرات گردنی است.
3. بهترین وضعیت خوابیدن برای آرتروز گردن چیست؟
خوابیدن به پشت با یک بالش نگهدارنده یا استفاده از بالش مخصوص می تواند به حفظ تراز مناسب گردن کمک کند.
4. چگونه می توانم شعله ور شدن علائم آرتروز گردن را مدیریت کنم؟
استفاده از بسته های گرما یا سرد، انجام حرکات کششی ملایم و مصرف مسکن های تجویز شده می تواند به مدیریت شعله ور شدن کمک کند.
